Genetyka

DNA, dziedziczenie i genetyka medyczna — bez mitów i bez żargonu dla samego żargonu

Genetyka medyczna

Jak radzić sobie z lękiem po diagnozie genetycznej?

25 sierpnia 2026 · 2 min · Dr hab. Magdalena Wójcik

Wynik badania genetycznego a stres

Kiedy Anna, 32-letnia matka dwóch małych dzieci, odebrała wyniki badań genetycznych, jej świat się zawalił. Diagnoza BRCA, która wskazywała na zwiększone ryzyko zachorowania na raka piersi i jajników, nie tylko wywołała lęk o przyszłość, ale także zburzyła poczucie bezpieczeństwa, które dotąd była w stanie utrzymać. Podobne emocje mogą towarzyszyć wielu osobom, które dowiadują się o potencjalnym nosicielstwie genów zwiększających ryzyko chorób nowotworowych. Jak radzić sobie z lękiem po takiej diagnozie? Kiedy warto zwrócić się o pomoc psychologiczną?

Zrozumienie emocji po diagnozie

Osoby, które otrzymują wyniki badań genetycznych, często przeżywają skomplikowaną mieszankę emocji. Strach, złość, niepewność oraz smutek mogą być codziennymi towarzyszami. Wbrew pozorom, to normalna reakcja na stresującą sytuację. Z danych wynika, że aż 60% pacjentów z pozytywnym wynikiem badania BRCA doświadcza objawów lęku, co może prowadzić do obniżonej jakości życia.

W praktyce, lęk ten nie zawsze jest łatwy do zdefiniowania. Może objawiać się nie tylko w myślach, ale także w ciele — bóle głowy, problemy ze snem czy chroniczne zmęczenie to tylko niektóre z fizycznych konsekwencji stresu. Dodatkowo, badania pokazują, że pacjenci, którzy nie potrafią poradzić sobie z emocjami, są bardziej podatni na depresję.

Jak radzić sobie z lękiem?

W obliczu trudnych diagnoz, warto zainwestować czas w samopoznanie. Oto kilka strategii, które mogą pomóc:

  1. Edukacja: Zrozumienie, co oznacza diagnoza BRCA czy wynik NIPT, może pomóc w obniżeniu niepewności. Wiedza na temat ryzyka, metod monitorowania zdrowia i możliwości prewencyjnych daje pacjentom większe poczucie kontroli.

  2. Rozmowy z bliskimi: Dzieląc się swoimi obawami, można nie tylko ulżyć sobie, ale także zyskać wsparcie emocjonalne. Warto otworzyć się na rozmowy z rodziną i przyjaciółmi.

  3. Techniki relaksacyjne: Ćwiczenia oddechowe, medytacja czy joga mogą pomóc w redukcji napięcia. Regularna praktyka tych technik może przynieść ulgę w codziennym życiu.

  4. Aktywność fizyczna: Ruch to doskonały sposób na złagodzenie stresu. Już 30 minut umiarkowanej aktywności fizycznej dziennie może znacząco poprawić samopoczucie.

  5. Wsparcie profesjonalne: W niektórych przypadkach warto rozważyć pomoc specjalisty. Psychoterapia, szczególnie w kontekście terapii poznawczo-behawioralnej, może być skuteczna w radzeniu sobie z lękiem.

Kiedy szukać wsparcia psychologicznego?

Jeśli lęk staje się przytłaczający, a codzienne życie zaczyna się komplikować, czas na profesjonalną pomoc. Oznaki, które mogą wskazywać na konieczność skonsultowania się z psychologiem, to:

W takich przypadkach, pomoc psychologiczna może być kluczowa. Wsparcie terapeuty może pomóc w zrozumieniu emocji, a także w opracowaniu strategii radzenia sobie z nimi.

Przykładem miejsca, gdzie można znaleźć pomoc, jest Psychoterapeuta Zawiercie, który oferuje wsparcie w trudnych chwilach.

Otrzymanie wyników badań genetycznych to emocjonalna próba. Strach i lęk są naturalnymi reakcjami, ale nie należy ich lekceważyć. Warto szukać metod radzenia sobie z tymi emocjami, a w razie potrzeby skorzystać z profesjonalnej pomocy. Pamiętajmy, że zdrowie psychiczne jest równie ważne jak zdrowie fizyczne, a wsparcie zewnętrzne może być kluczem do odzyskania równowagi.

Dr hab. Magdalena Wójcik

Dr hab. Magdalena Wójcik

Genetyczka kliniczna i popularyzatorka nauki.

Więcej z działu Genetyka medyczna